Người Việt học tiếng Trung phần lớn gắn với thương mại, du lịch hoặc làm việc với đối tác Trung Quốc. Ba mục đích này cho ra một danh sách tình huống khá cụ thể, và chuẩn bị theo danh sách đó hiệu quả hơn nhiều so với học từ vựng tràn lan.
- Tình huống hay gặp nhất với người Việt: mua bán và thương lượng
- Nhóm thanh toán điện tử cần biết trước khi sang Trung Quốc
- Chuẩn bị nguyên liệu để ghép, không chuẩn bị kịch bản thuộc lòng
- Chuẩn bị theo tình huống hiệu quả hơn học từ vựng rời
Các tình huống chắc chắn gặp
Các tình huống chắc chắn gặp gồm: mua bán và hỏi giá, mặc cả, gọi món, hỏi đường, đặt phòng, thanh toán, và trao đổi thông tin liên lạc. Với người làm ăn thì thêm nhóm thương lượng đơn hàng, hỏi về số lượng và thời gian giao. Chuẩn bị cho từng tình huống một cho bạn cảm giác kiểm soát, và cảm giác đó chính là thứ giúp bạn dám mở miệng lần đầu.
Chuẩn bị thế nào
Với mỗi tình huống, chuẩn bị khoảng năm câu bạn sẽ nói và tập nghe hiểu vài câu người ta có thể đáp. Quan trọng hơn là chuẩn bị vài câu xin nhắc lại và câu xin nói chậm, vì phần bạn nói thì kiểm soát được còn phần họ đáp thì không. Cách chuẩn bị này khác học thuộc kịch bản: bạn có sẵn nguyên liệu để ghép chứ không có sẵn một bài đọc, nên khi người ta trả lời khác dự đoán thì bạn vẫn xoay được.
Tình huống đặc thù ở nơi dùng thứ tiếng này
Tình huống đặc thù cần chuẩn bị trước khi sang Trung Quốc là thanh toán điện tử. Tiền mặt gần như không còn dùng ở thành phố lớn, và mọi giao dịch từ mua rau tới đi taxi đều qua ứng dụng. Nhóm từ này giáo trình ít dạy nhưng bạn cần ngay ngày đầu tiên. Nhóm này giáo trình chung ít dạy vì nó gắn với đời sống cụ thể của một nơi, nhưng lại là nhóm bạn gặp ngay trong tuần đầu.
Sai lầm thường gặp
- Chuẩn bị phần mình nói mà không chuẩn bị câu xin nhắc lại — phần khó nằm ở chỗ nghe họ đáp
- Học thuộc cả đoạn hội thoại mẫu — người ta không trả lời theo sách và bạn sẽ tắc
- Chuẩn bị cho tình huống hiếm gặp trước tình huống hằng ngày
Câu hỏi thường gặp
Vì sao số đếm tiếng Trung cần luyện riêng?
Vì đếm theo đơn vị vạn thay vì nghìn, nên khi nghe giá tiền bạn phải quy đổi trong đầu. Người Việt rất hay nhầm một bậc, và trong giao dịch thì đó là nhầm lẫn tốn tiền thật.
Mặc cả ở Trung Quốc có phổ biến không?
Tuỳ nơi: ở chợ và cửa hàng nhỏ thì bình thường, còn ở siêu thị và cửa hàng lớn thì không. Nắm vài câu trả giá cơ bản là đủ, và giọng điệu vui vẻ quan trọng hơn từ ngữ chính xác.
Nên chuẩn bị bao nhiêu câu cho một tình huống?
Khoảng năm câu cho mình nói và biết nghe hiểu vài câu người ta có thể đáp. Nhiều hơn thì thành học thuộc kịch bản, mà kịch bản thì vỡ ngay khi người ta nói khác.
Làm sao nhớ được mẫu câu khi đang căng thẳng?
Bằng cách dùng chúng nhiều lần trước đó trong tình huống không căng thẳng. Nói thành tiếng ở nhà mười lần thì tới lúc cần, câu tự bật ra mà không phải nhớ.