Với tiếng Trung, tình huống nghe không kịp xảy ra thường xuyên hơn các thứ tiếng khác vì tốc độ nói nhanh và vì bạn phải xử lý cả thanh điệu. Có sẵn một bộ câu cứu nguy là khác biệt giữa cuộc trò chuyện tiếp tục và cuộc trò chuyện dừng lại.
- Thuộc bốn câu cứu nguy là đủ cho phần lớn tình huống
- Hỏi lại không phải điểm yếu, đó là kỹ năng giao tiếp thật
- Khi không biết từ, hãy mô tả vòng thay vì im lặng
- Viết chữ hoặc gõ điện thoại là giải pháp bình thường
Các câu cứu nguy nên thuộc
Bốn câu nên thuộc: xin nói chậm lại, xin nhắc lại một lần nữa, cái này nói thế nào, và tôi không hiểu. Thêm một câu rất hữu ích với tiếng Trung là xin viết ra giúp, vì chữ Hán giải quyết được nhiều trường hợp mà tai không bắt kịp. Thuộc lòng nhóm câu này là khoản đầu tư nhỏ mà đổi lại rất lớn, vì chúng biến một cuộc trò chuyện sắp đứt thành một cuộc trò chuyện vẫn tiếp tục.
Khi không biết từ cần nói
Khi không biết từ, hãy mô tả bằng những từ bạn có: nó dùng để làm gì, nó giống cái gì, nó ở đâu. Người Trung thường đoán ra rất nhanh rồi nói cho bạn từ đúng, và từ học được trong tình huống đó nhớ lâu hơn nhiều so với từ học trong danh sách. Kỹ năng diễn đạt vòng này quan trọng hơn vốn từ ở giai đoạn đầu, vì nó cho phép bạn nói về mọi thứ với số từ ít ỏi đang có.
Giữ cuộc trò chuyện không đứt
Giữ cuộc trò chuyện bằng cách hỏi lại, bằng cách nhắc lại một phần bạn đã hiểu để xác nhận, và bằng cách dùng vài từ đệm thể hiện bạn đang nghe. Người Trung đánh giá cao sự cố gắng duy trì, và họ thường điều chỉnh tốc độ khi thấy bạn đang cố theo. Người bản xứ đánh giá cao sự cố gắng duy trì hơn là sự chính xác, nên giữ được mạch trò chuyện có giá trị hơn nói đúng ngữ pháp mà im lặng nhiều.
Sai lầm thường gặp
- Cố nghe hết câu dài rồi mới hỏi lại — nên hỏi ngay khi lỡ, vì lỡ một đoạn thì đoạn sau cũng lạc
- Gật đầu giả vờ hiểu — cuộc trò chuyện đi tiếp và bạn càng lúc càng lạc
- Chuyển sang tiếng Anh khi bí, khiến người kia cũng chuyển luôn
Câu hỏi thường gặp
Vì sao viết chữ ra lại hiệu quả với tiếng Trung?
Vì chữ Hán mang nghĩa nên nhìn là hiểu, kể cả khi bạn không đọc được thanh đúng. Người Trung ở các vùng nói giọng khác nhau cũng dùng cách này với nhau, nên nó hoàn toàn tự nhiên.
Dùng ứng dụng dịch khi nói chuyện có được không?
Được và rất phổ biến ở Trung Quốc. Nhưng nên dùng như cứu cánh chứ không như phương tiện chính, vì dựa vào nó thì bạn không bao giờ xây được phản xạ tự xoay xở.
Hỏi lại nhiều lần có phiền người ta không?
Ít hơn bạn nghĩ. Người bản xứ thường sẵn lòng nhắc lại cho người đang cố học tiếng của họ. Cái gây khó chịu là gật đầu giả vờ hiểu rồi trả lời lệch, chứ không phải việc hỏi lại.
Nên hỏi lại bằng tiếng gì?
Bằng chính thứ tiếng bạn đang học, vì đó là một phần của kỹ năng đang rèn. Chuyển sang tiếng Anh thường khiến người kia chuyển luôn và cuộc trò chuyện kết thúc ở đó.