Số đếm tiếng Trung có một đặc điểm khiến người Việt nhầm liên tục: đếm theo đơn vị vạn thay vì nghìn. Nghe một con số lớn đòi quy đổi trong đầu, và nhầm một bậc khi mua bán là chuyện tốn tiền thật.
- Đếm theo đơn vị vạn, không theo nghìn như tiếng Việt
- Nói giờ khá giống tiếng Việt, đây là phần dễ
- Có hai cách đọc số hai tuỳ ngữ cảnh
- Nhóm này cần luyện riêng thành một buổi, không học lẫn với từ vựng khác
Hệ số đếm
Số từ một tới mười học thuộc, rồi các số sau ghép theo quy tắc rất đều. Chỗ khác biệt lớn là ở các bậc lớn: tiếng Trung nhóm theo vạn nghĩa là mười nghìn, còn tiếng Việt nhóm theo nghìn. Một trăm nghìn trong tiếng Trung được đọc là mười vạn. Nắm được nguyên tắc rồi thì phần lớn con số tự suy ra được, nên đây là mảng học một lần dùng mãi chứ không phải học thuộc từng số.
Nói giờ và ngày tháng
Nói giờ trong tiếng Trung khá giống tiếng Việt: nói số giờ rồi số phút, có từ riêng cho rưỡi và cho kém. Ngày tháng thì đi từ lớn tới nhỏ, năm trước rồi tháng rồi ngày, ngược với cách viết của nhiều nước phương Tây nhưng giống thói quen nói của người Việt. Nhóm này gặp mỗi ngày nên đáng luyện sớm, và nó cũng là chỗ hẹn hò dễ nhầm nhất nếu nghe hụt.
Nói về tiền
Tiền tệ Trung Quốc có hai cách gọi cho cùng một đơn vị: một cách dùng trong văn viết và trên hoá đơn, một cách dùng khi nói. Người mới hay chỉ học cách trong sách rồi bối rối khi nghe người bán dùng cách kia. Nên học cả hai ngay từ đầu. Với người đi du lịch hoặc làm ăn thì đây là nhóm dùng thật ngay từ ngày đầu, và nghe hụt một bậc là chuyện tốn kém chứ không chỉ mất điểm bài kiểm tra.
Sai lầm thường gặp
- Nghe số lớn rồi quy đổi theo nghìn như tiếng Việt — nhầm một bậc là nhầm mười lần
- Học số đếm bằng cách đọc từ một tới mười rồi dừng — chỗ khó nằm ở các bậc lớn
- Chỉ luyện đọc số mà không luyện nghe số người khác nói
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đếm theo vạn lại gây khó tới vậy?
Vì não bạn đã quen nhóm ba chữ số một lần theo nghìn, còn tiếng Trung nhóm bốn chữ số một lần theo vạn. Khi nghe một số lớn bạn phải chuyển hệ trong đầu, và việc đó không kịp nếu người ta nói nhanh. Cách chữa là luyện nghe số thành một buổi riêng.
Cách đếm bằng một bàn tay có thật sự dùng được không?
Rất dùng được và người Trung dùng thường xuyên khi mua bán ở chợ ồn ào. Học nó mất mười phút và nó cứu bạn nhiều lần khi nghe không rõ giá, nên đây là khoản đầu tư nhỏ mà hiệu quả cao.
Vì sao nên luyện nghe số riêng?
Vì số thường được nói nhanh và không có ngữ cảnh nào giúp bạn đoán. Trong một câu bình thường bạn đoán được từ thiếu, còn với con số thì đoán sai là sai hẳn, nên đây là mảng cần độ chính xác cao hơn phần còn lại.
Nên học tới số bao nhiêu?
Tới hàng triệu là đủ cho mọi tình huống đời thường, và quan trọng hơn là nắm được nguyên tắc ghép các bậc. Học thuộc từng số cụ thể thì vô tận, còn nắm nguyên tắc thì tự suy ra được.