Có một bộ câu tiếng Trung mà thuộc xong là bạn xoay xở được trong phần lớn tình huống hằng ngày, dù chưa hiểu ngữ pháp bên trong chúng. Bộ này nhỏ hơn nhiều so với hình dung của người mới học.
- Khoảng ba mươi tới năm mươi câu là đủ để xoay xở
- Ưu tiên câu mua bán và hỏi giá vì người Việt dùng nhiều nhất
- Thuộc cả câu xin nhắc lại, không chỉ câu mình nói
- Thuộc cụm cho phép nói được trước khi hiểu ngữ pháp
Nhóm câu nên thuộc trước
Năm nhóm nên thuộc trước: chào hỏi và cảm ơn, hỏi giá và mặc cả, gọi món, hỏi đường, và nhóm câu cứu nguy gồm xin nói chậm và xin nhắc lại. Nhóm cuối hay bị bỏ qua nhưng nó là nhóm quyết định cuộc trò chuyện có tiếp tục được hay không. Bộ này nhỏ nhưng nó bao phủ phần lớn nhu cầu của một người mới tới, và nó cho bạn cảm giác dùng được ngay thay vì phải chờ nhiều tháng.
Cách chọn câu đáng thuộc
Tiêu chí chọn câu đáng thuộc: bạn có dùng nó trong tuần này không, và nó có dùng lại được trong nhiều tình huống không. Một câu chào dùng mỗi ngày đáng thuộc hơn nhiều so với một thành ngữ hay ho mà cả năm gặp một lần. Tiêu chí này giúp bạn khỏi lãng phí công sức vào những câu nghe hay nhưng cả năm dùng một lần.
Thuộc cụm trước khi hiểu ngữ pháp
Với tiếng Trung thì thuộc cụm đặc biệt hiệu quả vì bạn tránh được việc phải chia trật tự từ trong đầu. Một cụm đã đúng trật tự và đúng thanh thì bật ra nguyên khối, và điều đó cho bạn nói được từ tuần đầu tiên trong khi phần ngữ pháp còn đang xây dần. Cách này ngược với thứ tự trong sách nhưng nó khớp với cách trẻ con học tiếng mẹ đẻ, và nó cho bạn công cụ dùng được ngay trong lúc phần ngữ pháp còn đang xây.
Sai lầm thường gặp
- Chỉ thuộc câu mình sẽ nói mà bỏ nhóm câu cứu nguy — phần khó là nghe họ đáp chứ không phải phần mình nói
- Chờ hiểu ngữ pháp rồi mới dám dùng câu — cụm cố định dùng được ngay mà không cần phân tích
- Học những câu nghe hay nhưng thực tế cả năm dùng một lần
Câu hỏi thường gặp
Thuộc cụm mà không hiểu cấu trúc có sao không?
Không sao ở giai đoạn đầu, và đó cũng là cách trẻ con học tiếng mẹ đẻ. Về sau khi học ngữ pháp thì bạn sẽ tự nhận ra cấu trúc bên trong các cụm mình đã dùng, và lúc đó việc hiểu diễn ra rất nhanh vì đã có ví dụ sẵn.
Câu nào đáng thuộc nhất khi mới bắt đầu?
Câu xin nói chậm lại và câu hỏi cái này gọi là gì. Câu đầu giữ cuộc trò chuyện không đứt, câu sau biến mọi tình huống thành một buổi học từ vựng. Hai câu này dùng được suốt cả quá trình học chứ không chỉ giai đoạn đầu.
Nên thuộc bao nhiêu câu trước khi bắt đầu nói?
Khoảng ba mươi tới năm mươi câu là đủ để xoay xở trong các tình huống cơ bản. Con số này nhỏ hơn nhiều so với hình dung của phần lớn người học, và đó cũng là lý do nên bắt đầu nói sớm hơn bạn nghĩ.
Thuộc lòng có phải cách học lạc hậu không?
Với cụm cố định thì không, vì chúng vốn là những khối không phân tích được và người bản xứ cũng dùng chúng nguyên khối. Cái lạc hậu là học thuộc cả đoạn hội thoại, thứ vỡ ngay khi người ta trả lời khác.